Νεα και Ανακοινωση

• Η ασφάλεια των κτηρίων δεν είναι πολυτέλεια• είναι δημόσιο αγαθό

Η Κύπρος βρίσκεται αντιμέτωπη με μια αθόρυβη αλλά υπαρκτή κρίση: τη γήρανση του κτηριακού της αποθέματος και τον αυξανόμενο αριθμό επικίνδυνων οικοδομών. Η πλειονότητα των πολυκατοικιών στις αστικές περιοχές κατασκευάστηκε μεταξύ 1960 και 1990, σε μια περίοδο ταχείας αστικοποίησης και χωρίς μακροπρόθεσμο σχεδιασμό για συντήρηση και με έλλειψη της απαιτούμενης κουλτούρας. Σήμερα, πολλές από αυτές τις οικοδομές εμφανίζουν σοβαρές φθορές: διάβρωση οπλισμού, αποκολλήσεις επιχρισμάτων, αστοχίες προβόλων και εκτεταμένα προβλήματα υγρασίας. Το ζήτημα δεν είναι μόνο τεχνικό• είναι κοινωνικό, διοικητικό και θεσμικό.

Η απουσία υποχρεωτικών επιθεωρήσεων κτηρίων αποτελεί τον πυρήνα του προβλήματος. Σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, η Κύπρος δεν διαθέτει σύστημα περιοδικού ελέγχου στατικής επάρκειας και ασφάλειας. Η συντήρηση επαφίεται αποκλειστικά στους ιδιοκτήτες, οι οποίοι συχνά δυσκολεύονται να συνεννοηθούν λόγω πολυϊδιοκτησίας, οικονομικών περιορισμών ή έλλειψης τεχνικής γνώσης. Οι αρμόδιες αρχές, από την πλευρά τους, «δυσκολεύονται» να ασκήσουν τις αρμοδιότητές τους και να επιβάλουν αποτελεσματικά τις απαραίτητες διορθωτικές ενέργειες. Το αποτέλεσμα είναι ότι οι παθολογίες των κτηρίων συσσωρεύονται μέχρι να γίνουν επικίνδυνες.

Το ΕΤΕΚ έχει επανειλημμένα, εδώ και αρκετά χρόνια, προειδοποιήσει για την ανάγκη θεσμικής μεταρρύθμισης. Οι θέσεις του είναι σαφείς: θεσμοθέτηση υποχρεωτικών επιθεωρήσεων ανά 7-10 χρόνια, δημιουργία ψηφιακού Μητρώου Κτηρίων, ενίσχυση των αρμόδιων τοπικών αρχών με τα απαραίτητα θεσμικά και λειτουργικά εργαλεία και καθορισμός των ευθυνών των ιδιοκτητών. Παράλληλα, θα πρέπει να εξευρεθούν τα απαραίτητα χρηματοδοτικά εργαλεία και μηχανισμοί που θα επιτρέψουν σε παλιές πολυκατοικίες να υλοποιήσουν αναγκαίες επεμβάσεις, ιδιαίτερα σε περιοχές με χαμηλά εισοδήματα.

Η λύση απαιτεί συντονισμένη δράση. Πρώτον, η πολιτεία πρέπει να θεσπίσει ένα σύγχρονο πλαίσιο ελέγχου κτηρίων, αντίστοιχο με τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Δεύτερον, οι αρμόδιες τοπικές αρχές πρέπει να αποκτήσουν την απαραίτητη επάρκεια και αρμοδιότητες για άμεση παρέμβαση. Τρίτον, οι ιδιοκτήτες πρέπει να ενημερωθούν και να υποστηριχθούν ώστε να αναλάβουν τις ευθύνες τους. Τέλος, απαιτείται ένα εθνικό πρόγραμμα χρηματοδότησης για την αναβάθμιση παλιών οικοδομών, όχι μόνο για λόγους ενεργειακής απόδοσης και ποιότητας ζωής, αλλά κυρίως για λόγους ασφάλειας.

Η ασφάλεια των κτηρίων δεν είναι πολυτέλεια• είναι δημόσιο αγαθό. Έχουμε ήδη καθυστερήσει πάρα πολύ και το πρόβλημα μεγεθύνεται με ραγδαίους ρυθμούς. Απαιτείται δράση κατεπειγόντως και όχι να περιμένουμε το επόμενο ατύχημα για να ψαχνόμαστε και να επιρρίπτουμε ευθύνες ο ένας στον άλλο. Η πρόληψη είναι η μόνη βιώσιμη στρατηγική δεν υπάρχουν άλλα περιθώρεια αναβολής.

Στέλιος Αχνιώτης
Πολιτικός Μηχανικός