Δημοσίευση

ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΤΕΚ: ΑΝΔΡΕΑΣ ΘΕΟΔΟΤΟΥ, ΛΥΔΙΑ ΜΗΝΑ

Αυτό είναι σχετικό και με πρόσφατη παρέμβαση για αξιόλογες οικοδομές, επισυνάπτω και συνοψίζω πιο κάτω:

• Η δημόσια ασφάλεια είναι αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα, αλλά η αντιμετώπιση της επικινδυνότητας δεν πρέπει να οδηγεί αυτομάτως σε κατεδάφιση αξιόλογων ή ιστορικών οικοδομών.
• Να καταγράφεται υποχρεωτικά, κατά τον έλεγχο επικίνδυνης οικοδομής, κατά πόσο αυτή είναι διατηρητέα, αξιόλογη ή παρουσιάζει αρχιτεκτονική/ιστορική αξία, πριν ληφθούν αποφάσεις για τη διαχείρισή της.
• Να καθοριστούν σαφείς βαθμίδες επικινδυνότητας, ώστε να διακρίνεται ο άμεσος κίνδυνος κατάρρευσης από άλλους κινδύνους, όπως πτώση επιχρισμάτων ή στοιχείων όψης. Δεν πρέπει κάθε μορφή επικινδυνότητας να αντιμετωπίζεται με το ίδιο μέτρο.
• Πριν από οριστική απόφαση κατεδάφισης αξιόλογης οικοδομής να απαιτείται ενδελεχής τεχνική αξιολόγηση από κατάλληλα εξειδικευμένους μηχανικούς, εκτός εάν υπάρχει άμεσος και επικείμενος κίνδυνος κατάρρευσης.
• Να εξετάζονται πρώτα η επισκευή, η ενίσχυση και τα προσωρινά μέτρα ασφάλειας — αντιστήριξη, υποστήριξη, περίφραξη, περιορισμός πρόσβασης κ.λπ. — και η κατεδάφιση να αποτελεί το έσχατο μέτρο όταν οι άλλες λύσεις δεν επαρκούν.
• Όπου δεν υπάρχει άμεσος κίνδυνος κατάρρευσης, να παρέχεται εύλογος χρόνος για τεκμηριωμένη αξιολόγηση, ώστε οι αυστηρές προθεσμίες να μην οδηγούν σε βεβιασμένες και μη αναστρέψιμες αποφάσεις.
• Να θεσπιστούν σαφείς διαδικασίες για τις περιπτώσεις όπου συντρέχουν ταυτόχρονα επικινδυνότητα και ανάγκη προστασίας της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς, ώστε να μην αφήνεται η διαχείριση αποκλειστικά σε αποσπασματικές πρακτικές κάθε αρμόδιας αρχής.
• Το βασικό νομοθετικό κενό αφορά τις αξιόλογες οικοδομές που δεν έχουν ακόμη κηρυχθεί διατηρητέες. Το άρθρο 15Γ παρέχει ειδικές διασφαλίσεις για διατηρητέες και παραδοσιακές οικοδομές, όχι όμως για μεγάλο μέρος της αξιόλογης νεότερης αρχιτεκτονικής κληρονομιάς του 20ού αιώνα.
• Εισήγηση ΕΤΕΚ: επέκταση των διασφαλίσεων του άρθρου 15Γ ώστε, πριν από εργασία ή κατεδάφιση, να καλύπτονται και οικοδομές με τεκμηριωμένη αρχιτεκτονική ή ιστορική αξία, ακόμη και αν δεν έχουν ολοκληρώσει τη διαδικασία τυπικού χαρακτηρισμού ως διατηρητέες.
• Η νέα ρύθμιση για τις επικίνδυνες οικοδομές πρέπει να συνδεθεί ρητά με αυτή τη δικλείδα προστασίας. Η προτεινόμενη τροποποίηση ενισχύει σημαντικά τις εξουσίες της αρμόδιας αρχής για ειδοποίηση, άμεση λήψη μέτρων και, όπου απαιτείται, επέμβαση σε επικίνδυνη οικοδομή• γι’ αυτό χρειάζεται παράλληλα ένας μηχανισμός ελέγχου όταν το κτήριο μπορεί να έχει πολιτιστική ή αρχιτεκτονική αξία.
• Σε περίπτωση που η κατεδάφιση τελικά είναι αναπόφευκτη, να προηγείται υποχρεωτική τεκμηρίωση της οικοδομής, τουλάχιστον φωτογραφική, και να κατατίθεται στην αρμόδια αρχή.
• Ο στόχος δεν είναι η καθυστέρηση της διαδικασίας, αλλά η αποφυγή μη αναστρέψιμης απώλειας αξιόλογων κτηρίων λόγω ανεπαρκούς τεχνικής ή ιστορικής τεκμηρίωσης. Οι αποφάσεις πρέπει να υπηρετούν ταυτόχρονα τη δημόσια ασφάλεια και την προστασία της νεότερης αρχιτεκτονικής κληρονομιάς.

3 βασικά μηνύματα:

1. Ασφάλεια πρώτα, αλλά κατεδάφιση μόνο όταν είναι πραγματικά αναγκαία.
2. Υποχρεωτικός έλεγχος της αρχιτεκτονικής/ιστορικής αξίας πριν από μη αναστρέψιμες επεμβάσεις.
3. Νομοθετική επέκταση της προστασίας του άρθρου 15Γ και στις αξιόλογες, μη ακόμη κηρυγμένες διατηρητέες οικοδομές.